Rzym
Jeśli ktoś ma czas na zwiedzenie tylko jednego włoskiego miasta, powinien wybrać Rzym (Roma) – artystyczny, romantycznie piękny i nieodparcie pazzo (szalony). O świetności Wiecznego Miasta, niegdyś centrum wielkiego imperium, a potem siedzibie papieży, przypominają niezliczone zabytki: antyczne Koloseum, Forum Romanum i wzgórze Palatynu, wczesnochrześcijańskie bazyliki, romańskie kościoły, renesansowe pałace, fontanny i barokowe świątynie - to tylko niektóre z nich. Ocalałe skarby liczącej 2 tys. lat cywilizacji sprawiają, że nawet po spędzeniu tu miesiąca odnosi się wrażenie, że zaledwie dotknęło się tego bogactwa.
Rzym to jednak nie tylko ogromne muzeum na wolnym powietrzu, ale przede wszystkim nowoczesna, tętniąca życiem europejska stolica. Warto przyjechać tu także po to, aby poznać jej kulturę, kuchnię i mieszkańców.
Mimo rozległości, większość atrakcji turystycznych skupia się w obrębie stosunkowo niewielkiego centro storico (centrum historyczne), tuż na zachód od Stazione Termini, głównego dworca kolejowego.

Genua
Stolica Ligurii, ruchliwa Genua (Genova), jest równocześnie arystokratyczna, pretensjonalna i nieciekawa. Mimo to ta niegdyś potężna republika kupiecka, nazywana „La Superba”, zachowała pasję, która wiodła jej ukochanego syna Krzysztofa Kolumba (1451–1506) w nieznane.
Każda wycieczka po Genui powinna uwzględniać uliczki na tyłach portu. Nowa część przystani jest także atrakcyjna nocą, kiedy lampy na wzgórzu tworzą wspaniałe tło dla passegiaty.
Godna odwiedzin jest na pewno wspaniała XII-wieczna Cattedrale di San Lorenzo z czarno-białego marmuru, oraz wielki Palazzo Ducale (Piazza Matteotti 9), główne centrum wystawowo-artystyczne regionu.
Przy Via Garibaldi wyrastają pałace, wiele z galeryjkami, w tym XVI-wieczny Palazzo Bianco (Via Garibaldi 11) oraz XVII-wieczny Palazzo Rosso (Via Garibaldi 18).
Acquario Di Genova (Ponte Spinola), zaprojektowane przez Renza Piana, jest jednym z największych, a na pewno najdroższych w Europie.

Zobacz także: Największe Akwarium w Europie - zniżki z Kartą Euro 26

Werona
Jedno z najładniejszych włoskich miast, Werona (Verona), kojarzone głównie z Romeo i Julią, było ważnym centrum rzymskim na długo, zanim Della Scala (Scaligeri) w połowie XIII w. przejęli tutaj rządy. To właśnie wtedy doszło do krwawych walk rodowych, które zainspirowały Szekspira. W przeszłości miasto nazywano piccola Roma (mały Rzym).
Na Piazza Brà wyrasta amfiteatr (znany jako „Arena”) z I w., trzeci pod względem wielkości na świecie. Mniejszy od rzymskiego, lecz lepiej zachowany, mieści teraz werońską operę.
Przy Via Cappello stoi Casa di Giulietta (dom Julii), którego balkony wychodzą na dziedziniec pokryty graffiti i posąg Julii. Romantyczny przesąd mówi, że potarcie „serca” Julii zapewnia nową miłość.
Dalej wzdłuż ulicy stoi Porta Leoni, jedna z bram starorzymskiej Werony; druga, Porta Borsari, wyrasta na północ od Areny.
Przy Piazza delle Erbe stoją pałace i hale targowe. W pobliżu wznosi się urocza Piazza dei Signori wraz ze średniowiecznym ratuszem oraz rezydencją rodu Della Scala (Scaligieri).

Wenecja
Wenecja (Venezia), Wielka Dama północnych Włoch, jest z pewnością jedną z największych atrakcji kraju. Liczni podróżnicy, marzyciele, legendarni kochankowie i dyktatorzy tracili głowę dla tego miasta, a Napoleon nazwał Piazza San Marco „najpiękniejszym salonem Europy”. Wyspa na lagunie została zasiedlona ok. 1500 lat temu, kiedy szukający schronienia mieszkańcy Veneto wybudowali miasto na palach wbitych w bagnistą ziemię. Po stuleciach rządów Bizantyńczyków Wenecja przekształciła się w republikę pod rządami kolejnych dożów, cieszącą się tysiącletnią niepodległością. Dominowała nad połową Morza Śródziemnego, Adriatykiem i szlakami handlowymi, którymi pływały statki do krajów Lewantu.
Dziś łodzie dostawcze mieszają się z szykownymi gondolami, liczba turystów zdecydowanie przewyższa liczbę gołębi, a regularne powodzie (acqua alte) i niebotyczne ceny utrudniają życie w mieście.
Spacery to klucz do poznania Wenecji: można godzinami wędrować między Accademia i dworcem kolejowym. Inna taktyka to strategiczny wybór pory zwiedzania: nawet plac św. Marka jest pusty miedzy północą a świtem.

Dolomity
Wapienne Dolomity wyrastają wzdłuż Trydentu-Górnej Adygi i sięgają aż do Veneto. Ich wschodnia część to rafa koralowa sprzed ok. 100 mln lat; kiedy klimat się ocieplił, morza wyparowały i w wyniku ruchów sejsmicznych w sąsiedztwie dno morza podniosło się o 3000 m.
Bez wątpienia Dolomity zapewniają najbardziej malownicze szlaki piesze we włoskich Alpach (sezon od czerwca do września) – od jednodniowych przechadzek z dziećmi do tras dla zaawansowanych wspinaczy. Alpejskie rifugi (schroniska) są zwykle zamykane ok. 20 września. Szlaki są doskonale oznakowane, z numerami na czerwono-białych pasach na drzewach i skałach lub w kolorowych trójkątach na czterech Alte Vie (Wysokie Szlaki), łączących schroniska – przejście takiej trasy zabiera dwa tygodnie.
Najpopularniejsze obszary wśród wędrowców:
- Alpe di Siusi – rozległy płaskowyż ponad Val Gardena.
- Okolice Cortiny – wspaniały Parco Naturale di Fanes-Sennes-Braies.
- Pale di San Martino – dostępny z San Martino di Castrozza.

Florencja
Miasto, które powstało jako kolonia etruskiego Fiesole ok. 200 r. p.n.e., a potem stało się rzymską osadą Florentia, szczyt potęgi zawdzięczało Medyceuszom (1469–1737), zaś kulminację kulturalną, artystyczną i polityczną przyniósł mu renesans.
Po zjednoczeniu Florencja stała się stolicą nowego Królestwa Włoch (1865–1871). Podczas II wojny światowej bomby zrujnowały część miasta, m.in. wszystkie mosty, poza Ponte Vecchio z XIV w.
Pomarańczowy dach kontrastuje z czerwoną, zieloną i białą marmurową fasadą wysokiej Cattedrale di Santa Maria del Fiore – jednego z najpopularniejszych zabytków Włoch. Jej budowa rozpoczęła się w 1294 r. Prace trwały prawie 150 lat.
Będąc we Florencji warto odstać od 2 do 4 godzin w kolejce do Palazzo degli Uffizi i jego słynnej galerii. Można tam podziwiać m.in. Narodziny Wenus Botticellego, Zwiastowanie Leonarda da Vinci.
Dawid Michała Anioła, najsłynniejsza rzeźba świata, jest wystawiony w Galleria delľAccademia (Via Ricasoli 60). Posąg, ostatnio odnowiony, jest większy niż wiele osób sobie wyobraża. Żeby go zobaczyć trzeba odstać w kolejce zwykle 90 minut.

Siena
Siena jest zadziwiająco dobrze zachowanym średniowiecznym miastem – ma częściowo nietknięte umocnienia, wijące się uliczki i centrum przypominające labirynt, pełne majestatycznych gotyckich budowli w rozmaitych odcieniach sjeny palonej.
Według legendy miasto założyli synowie Remusa. W średniowieczu stało się niezależną republiką, zaś jego gwałtowny rozwój – dzięki usługom bankowym – rozpoczął wieki rywalizacji z Florencją.
Siena dzieli się na 17 contrade (dzielnic), a 10 z nich corocznie wybiera się do udziału w Palio, burzliwym wyścigu konnym i widowisku historycznym, organizowanym na Piazza del Campo 2 lipca i 16 sierpnia. W tym okresie zdobycie noclegu graniczy z cudem.
Niezwykle piękny Piazza del Campo (Il Campo) to centrum miasta od 700 lat. Dominuje na nim Palazzo Pubblico (ratusz) o szlachetnych proporcjach – to jeden z piękniejszych zabytków gotyckich we Włoszech. Warto wspiąć się na 102-metrową Torre del Mangia, skąd rozciąga się wspaniały widok na okolicę.

Pompeje i Herkulanum
W 79 r. Wezuwiusz przykrył Pompeje warstwą lapilli (rozżarzone odłamki pumeksu), zabijając 2 tys. osób. Po najsłynniejszej katastrofie wulkanicznej pozostały fascynujące ruiny, dające wgląd w życie codzienne starożytnych Rzymian. Zachowały się świątynie, forum, amfiteatr i ulice pełne sklepów i domów. Większość zachowanych mozaik i fresków można podziwiać w neapolitańskim Museo Archeologico Nazionale, chociaż pozostawiono te ozdabiające Villa dei Misteri.
Pobliskie Herkulanum (Herculaneum), niegdyś wieś rybacka i kurort, leży bliżej Neapolu i stanowi doskonałą bazę do wypadów na Wezuwiusza. Ruiny są mniejsze, jednak budynki, zwłaszcza prywatne domy, zachowały się w lepszym stanie.
Wezuwiusz (wł. Vesuvio) położony w pobliżu Herkulanum to jedyny czynny wulkan w lądowej części Europy. Jego wysokość wynosi 1281 m n.p.m., głębokość krateru - 30 m, średnica - 700 m. Dzisiejszy stożek znajduje się na kalderze utworzonym podczas wybuchu z 79 r.

Capri
Piękne Capri tak urzekło cesarzy Augusta i Tyberiusza, że ok. 27 r. stało się ich letnią rezydencją. Dziś na wyspę, godzinę drogi statkiem z Neapolu, ściągają tłumy turystów.
Niewielka, o wydłużonym kształcie, górzysta wyspa zbudowana jest ze skał wapiennych. Jej powierzchnia wynosi 10,4 km2 a obwód 17,0 km, najwyższe wzniesienie to Monte Solaro (596 m n.p.m.), na którym znajdują się ruiny zamku.
Mnóstwo łodzi pływa wzdłuż poszarpanych wybrzeży Capri, do słynnej Grotta Azzura (Błękitna Grota). Łodzie do groty odpływają z Marina Grande; rejs w dwie strony kosztuje 15,30 Euro, włącznie z dopłynięciem do groty, wstępem i wiosłowaniem wewnątrz (oraz śpiewającymi kapitanami).
Do większości ciekawych miejsc na wyspie można dotrzeć pieszo. W centrum Capri warto obejrzeć Giardini ďAugusto. Godzinny spacer Via Tiberio doprowadzi do Villa Jovis, ruin jednej z willi Tyberiusza. Via Matrimonia dociera się do Arco Naturale – należy iść ścieżką oznaczoną plamami farby.

Syrakuzy
Syrakuzy (Siracusa), niegdyś rywalizujące z Atenami o władzę i prestiż, zostały założone w 734 r. p.n.e. W Syrakuzach urodził się Archimedes, bywał tutaj także Cyceron i Platon.
Najciekawsze zabytki zachowały się na wyspie Ortygia i w parku archeologicznym 2 km za miastem.
Wyspa Ortygia to duchowe serce Syrakuz, gdzie mimo barokowych pałaców i kościołów, widać greckie korzenie. Katedra powstała w VII w. na ruinach świątyni Ateny, przejmując większość jej kolumn; wspaniała Piazza del Duomo jest otoczona przez barokowe pałace. Idąc w dół od katedry, dochodzi się do Fontana Aretusa, naturalnego źródła. Grecki mit powiada, że Artemida zamieniła swą towarzyszkę Aretuzę w źródło, by ochronić ją przed niechcianymi zalotami boga rzeki Alfajosa, a ten niezrażony zamienił się w rzekę, która zasila źródło.
Główną atrakcję parku archeologicznego stanowi grecki teatr z V w. p.n.e., wykuty w litej skale. Obok otwiera się Orecchio di Dionisio, sztuczna grota w kształcie ucha, skąd Dionizjusz podsłuchiwał swoich więźniów. Rzymski amfiteatr z II w. zachował się w dobrym stanie.